Home ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ - ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ Μακροπρόθεσμη εκτίμηση των επόμενων μηνών – Μια πρώτη απόπειρα ανίχνευσης της κυκλοφορίας της ατμόσφαιρας

Μακροπρόθεσμη εκτίμηση των επόμενων μηνών – Μια πρώτη απόπειρα ανίχνευσης της κυκλοφορίας της ατμόσφαιρας

by user
460 views
Oι μακροπρόθεσμες εκτιμήσεις καιρού αποτελούν μόδα των τελευταίων ετών. ΄Όταν παράγονται από άτομα που παρατηρούν απλά τα σημάδια της φύσης, σίγουρα δεν έχουν ιδιαίτερη επιστημονική βάση – αν και σέβομαι την παράδοση και την παρατηρησιακή μετεωρολογία διότι ήταν το μοναδικό μας εργαλείο πριν αναπτυχθούν τα αριθμητικά μοντέλα καιρού.
Όταν παράγονται από ερευνητικούς οργανισμούς, σίγουρα έχουν βάση. Οι μακροπρόθεσμες εκτιμήσεις ( όπου μακροπρόθεσμη εκτίμηση μια εκτίμηση σε χρονικό ορίζοντα από 15 ημέρες έως και 3 μήνες μπροστά) δεν αφορούν μικρές γεωγραφικά περιοχές , όπως π.χ. η χώρα μας, αλλά μεγαλύτερες , όπως π.χ. η Μεσόγειος, η δυτική Ευρώπη, η Ευρασία, ο βόρειος Ατλαντικός, οι ανατολικές ακτές των ΗΠΑ κλπ. Έτσι , η λογική πίσω από την εξαγωγή συμπερασμάτων δεν είναι ίδια με την αριθμητική πρόγνωση του καιρού. Περισσότερο στοχεύουν στο να εντοπίσουν πιθανά μοτίβα ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας , δηλαδή πως θα διαμορφωθούν τα γεωδυναμικά ύψη και οι θερμοκρασίες στη μέση τροπόσφαιρα , ώστε να εξαχθούν συμπεράσματα σχετικά με την διαδοχή των υψηλών/ χαμηλών πιέσεων σε μια ευρεία γεωγραφική περιοχή.
Ευρισκόμενες ακόμα σε πειραματικό στάδιο, σίγουρα δεν έχουν την ανάλογη ακρίβεια με τις βραχυπρόθεσμες προγνώσεις. Είναι όμως ο τρόπος που κάποιος τις διαχειρίζεται , ο οποίος δείχνει αν είναι επιτυχημένες ή όχι. Παραδείγματος χάριν , το να αναλύσει κάποιος τον καιρό στην Ελλάδα έως και για 3 μήνες μετά και να περιμένει να πέσει μέσα κατά στατιστικώς σημαντικό ποσοστό είναι μάλλον αδύνατο. Μας ενδιαφέρουν πιο πολύ τα μοτίβα ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας σε μια ευρεία γεωγραφική περιοχή παρά τα τοπικά ατμοσφαιρικά συστήματα.
Τι λαμβάνεται υπόψιν για την έκδοση μιας μακροπρόθεσμης εκτίμησης για τον χειμώνα στην Ευρώπη:
1)To ποσό και ποσοστό της φθινοπωρινής χιονοκάλυψης στην Σιβηρία.
2)Η φθινοπωρινή παγοκάλυψη στον αρκτικό ωκεανό.
3) Η φθινοπωρινή χιονοκάλυψη στην βόρειο Αμερική
4) Η μακροπρόθεσμη πρόγνωση των δεικτών ατμοσφαιρικής ταλάντωσης ΑΟ /ΝΑΟ.
5) Οι διακυμάνσεις του δείκτη ENJO – el nino.
Οι ταλαντώσεις των δεικτών ΑΟ/ΝΑΟ είναι αυτές που μας ενδιαφέρουν κυρίως για τον καιρό της Ευρώπης. Με τη σειρά τους, οι δείκτες ΑΟ/ΝΑΟ έχει αποδειχθεί μέσα από εμπεριστατωμένες επιστημονικές έρευνες ότι επηρεάζονται άμεσα από τους παράγοντες 1,2 και 3 και ιδιαίτερα από τους παράγοντες 1,2.
Υπάρχει ένα σύνολο φυσικών διεργασιών που προκύπτουν ως αποτέλεσμα της μείωσης / αύξησης της χιονοκάλυψης και παγοκάλυψης στις προαναφερθείσες περιοχές, οι οποίες επηρεάζουν το επικρατών μοτίβο ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας σε επίπεδο μήνα ή ακόμα και τριμήνου. Όλη η αλληλουχία ατμοσφαιρικών γεγονότων που ακολουθεί τις διακυμάνσεις της χιονοκάλυψης/παγοκάλυψης αποτελεί ένα σύστημα ανάδρασης , με την έννοια ότι η αιτία και το αποτέλεσμα έχουν αμφίδρομη σχέση.
Θα αναφέρω συνοπτικά μερικές σημαντικές αλληλεπιδράσεις.
Α. Η μείωση της παγοκάλυψης στον αρκτικό κύκλο κατά τους θερινούς και φθινοπωρινούς μήνες που αποτελεί ένα ολοένα και πιο έντονο φαινόμενο τα τελευταία χρόνια και συγκεκριμένα η ραγδαία μείωση της παγοκάλυψης στο σύνορο μεταξύ β. Ατλαντικού και βορείου παγωμένου ωκεανού ( θάλασσα Λαμπραντόρ & Γροιλανδική /Νορβηγική θάλασσα) οδηγεί σε μια σταδιακή μείωση της χειμερινής μέσης τιμής του δείκτη ΑΟ, δηλαδή σε ολοένα και περισσότερη έλλειψη οργάνωσης του πολικού στροβίλου. Αυτό συμβαίνει διότι ευνοεί την ανάπτυξη υψηλών πιέσεων βορειότερα από τους συγκεκριμένους ωκεανούς. Γιατί; Διότι η μείωση της παγωμένης επιφάνειας αυξάνει την απορρόφηση ηλιακής ακτινοβολίας από τους ωκεανούς , με αποτέλεσμα τελικά το επιφανειακό νερό να θερμαίνεται ολοένα και περισσότερο και να λιώνει έτσι ακόμα μεγαλύτερη έκταση πάγου. Καθώς το επιφανειακό νερό θερμαίνεται , μεταφέρεται σταδιακά θερμότητα προς τον υπερκείμενο αέρα , η οποία εξωθείται προς τα βόρεια. Η προς βορρά μεταφορά θερμού αέρα έχει ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη μοτίβων υψηλών πιέσεων ( θερμών αντικυκλώνων) στην βορειοατλαντική – γροιλανδική περιοχή. Επίσης , λόγω της έκλυσης λανθάνουσας θερμότητας, ο αρκτικός αέρας εμπλουτίζεται με υγρασία με αποτέλεσμα τα καιρικά φαινόμενα που λαμβάνουν χώρα στα μέσα πλάτη της Ευρώπης ως αποτέλεσμα αυτού του μοτίβου κυκλοφορίας να είναι πιο έντονα, π.χ. περισσότερες χιονοπτώσεις στην κεντρική Ευρώπη.

Β. Η αύξηση της χιονοκάλυψης στην δυτική πλευρά της Σιβηρίας πάνω από τον μέσο όρο κατά τους φθινοπωρινούς μήνες επηρεάζει άμεσα την τροπόσφαιρα πάνω από την περιοχή αυτή και έμμεσα την ατμοσφαιρική κυκλοφορία στον βόρειο Ατλαντικό. Πάνω από έδαφος με σημαντική χιονοκάλυψη , ο αέρας γίνεται σταδιακά ψυχρός και ξηρός , ευνοώντας την ανάπτυξη του λεγόμενου Σιβηρικού αντικυκλώνα αργότερα προς τον χειμώνα. Επίσης, η αυξημένη χιονοκάλυψη στη Σιβηρία έχει βρεθεί ότι παρουσιάζει θετική συσχέτιση με τη μείωση του δείκτη ΝΑΟ και τούμπαλιν, δηλαδή οδηγεί σε μοτίβα με πιο αρνητικό ΝΑΟ ( αντικυκλώνες στη Γροιλανδία – χιόνια στην δυτική/ κεντρική Ευρώπη). Όσο ανατολικότερα/ δυτικότερα παρατηρείται η αυξημένη χιονοκάλυψη στη Σιβηρία, τόσο ανατολικότερα/δυτικότερα είναι πιθανό να εγκατασταθούν οι υψηλές πιέσεις στην βορειοατλαντική πλευρά.

Γ. Η αυξημένη χιονοκάλυψη στις μεγάλες πεδιάδες της βορείου Αμερικής έχει βρεθεί ότι παρουσιάζει θετική συσχέτιση με θετικές τιμές του δείκτη ΝΑΟ , ήτοι χαμηλές πιέσεις στην Γροιλανδία και την Ισλανδία και υψηλότερες στην δυτική / νότια Ευρώπη.

Προσπάθεια εκτίμησης του χειμώνα στην Ευρώπη & τη χώρα μας για τη σεζόν 2019-2020.

Έχοντας παρατηρήσει την ατμοσφαιρική κυκλοφορία του τρέχοντος διμήνου και έχοντας γνώση των όσων αναμένονται στο βόρειο ημισφαίριο κατά το επόμενο 20ήμερο, εκτιμώ τα εξής:

Σε πρώτη φάση , η ατμοσφαιρική κυκλοφορία πάνω από την ευρωπαϊκή ήπειρο αναμένεται να αλλάξει κατά τα τέλη του τρέχοντος μήνα. Εκτεταμένος και καλά οργανωμένος αντικυκλώνας στην βορειοατλαντική πλευρά αναμένεται να εξωθήσει αρκτικές αέριες μάζες σιβηρικής υφής προς τμήματα της δυτικής Σιβηρίας, της Σκανδιναβίας και της βορειοανατολικής Ευρώπης, προκαλώντας αμιγώς χειμερινές συνθήκες και εκτεταμένες χιονοπτώσεις. Θεωρώ πως μέσες άκρες αυτό θα είναι το μοτίβο σχεδόν όλου του Νοεμβρίου στην Ευρώπη , με τις υψηλές πιέσεις να κυριαρχούν στην βορειοατλαντική / Γροιλανδική περιοχή, και την γηραιά ήπειρο να επηρεάζεται από διαδοχικά κύματα κρύου, τα οποία πότε θα εισχωρούν δυτικότερα και πότε ανατολικότερα. Για την ανατολική Μεσόγειο και την χώρα μας , θεωρώ πως θα υπάρχει ποικιλομορφία , δηλαδή εναλλαγές βαρομετρικών χαμηλών από τα δυτικά και ψυχρών αερίων μαζών από τα βορειοανατολικά , τα οποία εν γένει μπορεί και να συνδυάζονται. Θεωρώ λίγες τις πιθανότητες να βρεθούμε στον θερμό τομέα και οι πολικές αέριες μάζες να απασχολήσουν αυστηρά τη δυτική Ευρώπη.
Περιμένω λοιπόν με πάσα επιφύλαξη έναν ψυχρό Νοέμβρη στη χώρα μας , ενώ όσον αφορά στις βροχές & τα χιόνια , δεν θα ήθελα να ρισκάρω και να αναφέρω κάτι συγκεκριμένο.
Όσον αφορά στον Δεκέμβρη, θεωρώ πως το αντικυκλωνικό μπλοκ στη βορειοατλαντική περιοχή θα παρουσιάσει ύφεση , με αποτέλεσμα να εισχωρούν περισσότερα βαρομετρικά συστήματα στη δυτική και βόρεια Ευρώπη από τα δυτικά , κάτι το οποίο ενδέχεται να οδηγήσει σε εκ νέου ξηρότερες συνθήκες στην ανατολική Μεσόγειο. Όσον αφορά στις θερμοκρασίες, εκτιμώ πως ο μήνας θα βγει στα φυσιολογικά.
Λόγω του ότι είναι η πρώτη μου απόπειρα μακροπρόθεσμη εκτίμηση, δε θα ήθελα να φτάσω πιο μακριά και θα κλείσω εδώ την εκτίμηση, ωστόσο θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας την αίσθηση μου ότι ο χειμώνας στη χώρα μας θα είναι πρώιμος, ενώ το δεύτερο μισό του ίσως μας κρύβει το φθινόπωρο που τώρα αγνοείται. Θα επανέλθω με νέα μακροπρόθεσμη μέσα στο Νοέμβρη.
Παρακαλώ να μη ληφθεί υπόψιν η συγκεκριμένη εκτίμηση ως πρόγνωση καιρού. Επίσης είναι μια καθαρά προσωπική εκτίμηση με βάση τα όσα αναλύθηκαν παραπάνω, χωρίς επίσημη επιστημονική έρευνα και οι πιθανότητες επαλήθευσης της είναι μικρές.

Συγγραφή άρθρου: Γιώργος Πολίτης

Related Articles

Close Bitnami banner
Bitnami